Biotoopverbeteringsproject Dongeradeel

Inleiding
De veldleeuwerik en de patrijs zijn typische akkervogels die in de jaren zestig van de vorige eeuw nog massaal voorkwamen in de gemengde akker- en graslandgebieden van Fryslân, vooral langs de kuststrook op gronden variërend van lichte zandige klei tot zware kleigronden. De veldleeuwerik en de patrijs worden dan ook vaak als gidssoorten gezien voor de karakteristieke akkerfauna en -flora. Door een intensievere bedrijfsvoering, landinrichting en ontmenging van de landbouw is het biotoop verslechterd en daarmee de veldleeuwerik en patrijs in aantal sterk achteruitgegaan.
Vereniging Ecolana wil met het 'Biotoop verbeteringsproject Dongeradeel' beheerspakketten aanbieden die goed inpasbaar zijn binnen de bedrijfsvoering en bovendien een wezenlijke en op termijn structurele bijdrage leveren t.g.v. de biotoop van de veldleeuwerik en de patrijs en daarmee ook het gehele leefmilieu van flora en fauna.

Biotoopverbetering
Er wordt uitgegaan van biotoopverbetering door middel van aanleg, beheer en/of ontwikkeling door verschillende specifieke maatregelen. Daarnaast zijn er door verschillende grondeigenaren en -gebruikers algemene maatregelen te nemen om de veldleeuwerik en de patrijs een betere leefomgeving te bieden.
Om de biotoop van de veldleeuwerik en de patrijs te verbeteren en inpasbaar te maken zijn er verschillende mogelijkheden. Omdat smalle stroken en kleine vlakken een grotere bijdrage leveren aan de biotoop wordt er in het kader van biotoopverbetering gebruik gemaakt van betrekkelijk smalle stroken over een beschikbare lengte en enkele kleine veldleeuwerikvlakken per hectare.
Voor het verbeteringsproject zijn een 8-tal pakketten ontwikkeld met de daarbij behorende beheersmaatregelen: veldleeuwerik, plasdras situatie of plasberm, rietkraag of -zoom, poel/dobbe, faunarand, grasrand, struweel en ruigte perceeltjes.
De beheerspakketten wijken op een aantal punten af van de huidige pakketten van Programma Beheer, maar passen binnen de gestelde eisen van de Catalogus Groen Blauwe Diensten. De vergoedingen komen ongeveer overeen met de SAN-vergoedingen van Programma Beheer.

Resultaat
De betrokken deelnemers van de deelgebieden 'Nes' en 'Holwerd' hebben zich via een aanvraagformulier opgegeven voor de beheerspakketten. Het pakket 'struweel' is niet toegepast. Er is daarom verder geen aandacht aan dit pakket besteed. De inventarisatie van vogels en planten heeft in 2007 helaas laat in het seizoen plaatsgevonden.
Het toepassen van de verscheidenheid van beheersmaatregelen geeft een 'blauw-groene' dooradering in het grootschalige landbouwgebied. De toegepaste beheersmaatregelen hebben het meeste effect wanneer deze in samenhang worden toegepast. Vooral de combinatie van faunarand/ruigte/kruidenrand langs rietkragen/plas-dras geeft een grote verscheidenheid aan vogels. In het deelgebied 'Holwerd' is een plantentelling gedaan in een 100 hectare groot meetvak. Het meetvak was 'behoorlijk soortenrijk'. Er komen o.a. verschillende brak-minnende planten voor.
Volgens de deelnemers is de uitvoerbaarheid van de toegepaste beheersmaatregelen inpasbaar in de bedrijfsvoering. Er zullen een aantal verbeteringen worden doorgevoerd om de effectiviteit en inpasbaarheid te verbeteren. De hoogte van de vergoeding voor de toegepaste beheersmaatregelen in volgens de deelnemers voldoende.

Voor het seizoen 2008 zal eerder met de tellingen worden begonnen en de inventarisatie van de planten zal in het gebied 'Holwerd' verder worden uitgebreid.
Vereniging Ecolana en WBE Dongeradielen hebben de ambitie om in 2008 de pakketten verder uit te werken.